Karbonhidratların görevleri nelerdir?

Karbonhidratların görevleri nelerdir?Karbonhidratların metebolizmadaki  görevleri

KARBONHİDRATLAR

Karbonhidratların temel görevi vücuda enerji sağlamaktır ve sporcular için temel enerji kaynağıdır. Ayrıca, sindirim enzimleri tarafından parçalanmayan, posa olarak adlandırılan karbonhidratlar da, kalın bağırsakların çalışmasını artırarak, zararlı artık maddelerin bağırsaklarda uzun süre kalmasını önlemektedir.

Karbonhidratların kaynakları nelerdir?

Karbonhidratlar basit ve kompleks karbonhidratlar olmak üzere iki grupta incelenmektedir ve sporcuların basit karbonhidratlar yerine kompleks karbonhidratları tüketmeleri, performansları ve sağlıkları açısından önerilmektedir.

Basit ve kompleks karbonhidratların kaynakları Tablo 2’de gösterilmiştir.

Tablo 2: Karbonhidratların Kaynakları

Sporcuların beslenmelerinde kompleks karbonhidratlar olan pilav, makarna, ekmek, kuru baklagiller, sebzeler ve diğer tahıl ürünleri muhakkak bulunmalıdır.

1. Enerji kaynağıdırlar. Beyin dokusu enerji için karbonhidratları kullanır. Vücudun enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karbonhidratlar karşılar. Bir gram karbonhidrat dört kalori verir.

2. Ketozisi hastalık önleyicidir. Eğer karbonhidratlar gereğinden az alınırsa vücuttaki normalden çok ketonlar oluşur. Bu moleküller vücut sıvılarında asiditeyi arttırır. Kanın alkalizi’ni azaltır. Bu duruma ketozis denir.

3. Proteinin enerji için kullanılmasını önleyerek protein ihtiyacını azaltır.

4. Vücutta yeterli su ve elektrolitlerin tutulmasına yardımcıdır.

5. Karbonhidratlar ve metabolizma ara ürünleri, vücutta çeşitli maddelerin sentezin’de kullanılır.

6. Sindirim enzimlerinin etkilemediği polisakkarit’ler bağırsak hareketlerini arttırarak burada oluşan artıkların dışkı olarak atılmasına yardımcı olurlar.

Normal olarak günlük enerjinin %60′ını karbonhidratlar, %12′sini, proteinler, %38′ini yağlar sağlar. Karbonhidrat kaynakları; karbonhidratlar bitkisel besinlerde yaygındır. Hayvansal besinlerde sütte ve süt ürünlerinde bulunurlar.

Karbonhidratlar en zengin besinler tahıllar ve tahıl ürünleri, kuru baklagiller, kurutulmuş meyveler, bal, pekmez, reçel ve tahin helvası gibi tatlılar dır. Sebze ve meyvenin türüne göre içerdikleri karbonhidrat miktarı değişmektedir.

  • Kaynak:Prof. Dr. Gülgün Ersoy
  • Dr. Dyt. Aylin Hasbay
  • Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi
  • Beslenme ve Diyetetik Bölümü